Bu hafta talep toplama süreci tamamlanan bir halka arzın ertelenmesi, piyasaya uzun zamandır beklenen bir mesaj verdi:
"Artık her halka arz otomatik olarak başarılı olmayacak."
Bir süredir halka arz işlemlerine tehlikeli bir varsayım yerleşmişti.
“Nasıl olsa talep gelir” deniliyor, fiyatlama bu rahatlıkla yapılıyor, yatırımcı ilgisi ise sürecin doğal sonucu kabul ediliyordu.
Şirket iyi mi, fiyat makul mü, arz büyüklüğü doğru mu, yatırım hikâyesi ikna edici mi?
Bunlar çoğu zaman ikinci planda kalıyordu.
Son tamamlanamayan işlem, halka arzın gerçek sınavının SPK onayıyla değil, yatırımcının karşısına çıkınca başladığını bir kez daha hatırlattı.
Peki yatırımcı neden tam da bu işlemde frene bastı?
Aslında uzun süredir kalitesi tartışmalı şirketler, rasyonellikten uzak fiyatlamalarla yatırımcının karşısına çıkarıldı. Üstelik bu arzların önemli bir bölümü, dönemin yarattığı rüzgârla talep de gördü.
Ancak halka arz sonrasında yaşanan sert fiyat düşüşleri, yatırımcının canını yaktı.
Bugün devreye girmeye başlayan filtre, geçmişte yaşanan bu kötü tecrübelerin birikimidir.
Başka bir ifadeyle yatırımcı, önceki arzlarda ödediği faturayı bu kez masadaki yeni işleme ödetti.
Öte yandan bu gelişme iyi şirketlerin aleyhine değil, lehinedir.
Çünkü yatırımcı seçici davranmaya başladığında güçlü bilanço, gerçek nakit üretimi, somut fon kullanım planı ve makul fiyatlama yeniden önem kazanır.
Her arzın benzer ilgiyle karşılandığı bir piyasada kalite görünmez olur.
Seçici bir piyasada ise iyi hazırlanmış şirket ile aceleye getirilmiş halka arz arasındaki fark ortaya çıkar.
İşte bu noktada halka arz hazırlığının niteliği belirleyici hale geliyor.
Hazırlık ekibinin görevi, patronun duymak istediğini onaylamak veya yönetimin arzu ettiği değeri gerekçelendirecek bir değerleme raporu hazırlamak değildir.
Şirket çok önceden yatırımcı gözüyle test edilmeli, zayıf noktaları ortaya çıkarılmalı ve yönetimin beklentisi ile piyasanın gerçekliği arasındaki mesafe dürüstçe gösterilmelidir.
Arz büyüklüğü, ortak satışı, fon kullanım planı ve fiyatlama savunulabilir bir zemine oturtulmalıdır.
Şirketin yatırım hikâyesi de son anda yazılmamalıdır.
Şirketin neden halka açıldığı, elde edeceği kaynağı nerede kullanacağı ve yatırımcıya hangi büyüme vaadini sunduğu net biçimde anlatılmalı; iletişim planı da bu hikâye etrafında kurulmalıdır.
İyi bir danışman yalnızca “Bu fiyat olur” demez.
Gerektiğinde profesyonel ağırlığını koyup “Bu fiyatla ve yapıyla olmaz” diyebilendir.
Sermaye piyasalarımızın sağlıklı işlemesi için ezbere yapılan arzlara değil; doğru hazırlanmış, doğru fiyatlanmış ve yatırımcıya güven veren halka arzlara ihtiyacımız var.
Bu hafta tamamlanamayan işlem, piyasanın bozulduğunu değil; nihayet fiyat sorduğunu gösteriyor.
Fiyat soran bir piyasa, kötüleşen bir piyasa değildir.
Sadece, hazırlığı doğru kurmayan ve fiyatını gerçekçi belirlemeyen için zorlaşan bir piyasadır.
